
Maandag 12 Oktober, 5 uur 's morgens, ergens in Engeland.
"My name is Maximus Decimus Meridius, commander of the Armies of the North, General of the Felix Legions, loyal servant to the true emperor, Marcus Aurelius. Father to a murdered son, husband to a murdered wife. And I will have my vengeance, in this life or the next."
Terwijl ons regiment Ieren op de bus ligt te knorren, ben ik dankzij tinnen kameraad rode stier als enige wakkere ziel nog Riddley Scotts prachtprent aan 't bewonderen. Er wacht ons een lange tocht voor de boeg. Negen uur op de bus doorheen 't Verenigd Koninkrijk, vier uur per ferry van Wales naar Ierland en dan nog eens een drietal uur met de auto naar Cork. Maar 't was 't verdomme waard. Drie dagen bracht ik op Engelse bodem door om als een van honderden zielen de slag bij Hastings nieuw leven in te blazen.
Het begon allemaal een jaar geleden. Ik had mijn voormalige Gentse thuis en haar studentenleven ingewisseld voor een doctoraatsopleiding aan University College Cork in de Ierse Republiek. Omdat men een sociaal netwerk ergens moet opbouwen vervoegde ik de rangen van de Medieval & Renaissance Society. Deze vereniging heeft als doel om de vroege Ierse, Viking en Normandische era's van de Ierse geschiedenis her op te voeren. Concreet komt dat er op neer dat we in de desbetreffende krijgskunsten en vaardigheden trainen. Als nieuweling leerde ik twee semesters lang met een speer te vechten. Wanneer de zomer dan aanbreekt ben je klaar om je eerste veldslagen mee te maken. Hastings zou het orgelpunt worden voor menig reenactor om het seizoen mee af te sluiten.
Alvorens het echter zover is wachtte er ons een dagreis via eerder vermeld traject. Ons fellowship bestond uit een twintigtal Ieren afkomstig uit Cork, Limerick, Dublin en Belfast (plus een Vlaming in vrijwillige ballingschap.) Eenmaal ter plaatse aangekomen, hadden we nog maar amper ons kamp opgesteld of we werden meteen verwelkomd door striemende Britse regen. In tegenstelling tot mijn insulaire kameraden verkoos ik de weergoden niet te trotseren, maar mij in onze gigantische tipi aan Tolkiens 'The Hobbit' te wijden. Wie gehoopt had die nacht enige verloren slaap te recuperen kon een serieuze streep door zijn rekening trekken. Kompagnon Mark snurkt niet. Kompagnon Mark is bezeten door een demon die 's nachts uit zijn lijf wil ontsnappen.
"I've got a feeling. That tonight's gonna be a drunk night! That tonight's gonna be a drunk, drunk night!". Onze aanvoerder Barry heeft er de volgende morgen duidelijk zin in en slaat een Homerische hoeveelheid drank in. Na afloop van onze expeditie resteert er nog voldoende om in een apart busje naar Dublin getransporteerd te worden. Aangezien 't nog een lange weg te gaan is voor de slag en ons nachtelijk drinkgelag, besluiten we de dag in te zetten with some good ol' fashioned English breakfast. Bonen in tomatensaus, spiegeleieren, worst, spek, ... Als staal ons niet doet sneuvelen die dag, zullen dichtgeslipte aders er op termijn wel voor zorgen. Terug in het kamp veranderen we van plunje. Jeans wordt ingeruild voor wollen broeken, t-shirts voor tunieken en sneakers voor leren schoeisel. Ik gord mijn riem om mijn lenden, knoop mijn kegelhelm vast en pin mijn tuniek toe met een zilveren broche.
"It's Hastings, fighting 's gonna be rough." De raad van mijn voormalige praeses James in gedachten houdend, druk ik een boksbeugel tegen mijn bovengebit terwijl een kruisbeschermer mijn toekomstig nageslacht hopelijk veilig stelt. Dat dergelijke voorzorgsmaatregelen geen overbodige luxe zijn kan Owen bevestigen. Vorig jaar kreeg die een zwaardslag pal in 't aangezicht; verscheidene van zijn tanden werden voorgoed verbrijzeld... Headshots zijn normaliter uit den boze, maar een ongeluk is gauw gebeurd. Alvorens we op het slagveld worden toelaten moeten we onze wapens laten controleren. Zwaarden, speren, dolken en bijlen moeten een bot lemet hebben. Knotsen zijn verboden, omdat die sowieso schade toe brengen. En dan is het zover. Per twee betreden we het slagveld en gaan de linkerflank van de Saksen versterken.
Het was op dezelfde heuvel dat bijna exact 933 jaar geleden de Engelse koning Harold Godwinson zijn krijgsscharen verzameld had. Ongeveer 7.500 Saksen waren in ijlmars vanuit het noorden opgerukt, na enkele dagen tevoren nog een invasie van de Noorse vorst Harald Hardrada bij Stamford Bridge verslagen te hebben. Van Zuid-Italië, tot Vlaanderen en Bretagne toe had de Normandische hertog Willem "de Bastaard" bijna 8.400 man verzameld. De Engelse troon was hem jaren tevoren door koning Edward de Belijder beloofd en nu zou hij zijn claims met het zwaard opeisen van Harold die in zijn ogen een usurpator was. De Saksen vochten quasi exclusief te voet, terwijl de Normandiërs een gecombineerde troepenmacht van boogschutters, voetsoldaten en cavalerie vormden. Dat een dergelijk tactisch superieur leger geen voor de hand liggende overwinning oplevert zouden we die dag demonstreren.
Zodra de hoorns schallen verlaten Normandische pijlen gespannen boogpezen. Twee linies van in elkaar gehaakte schilden zorgen er voor dat er echter geen vuiltje aan de lucht is. Het volgende moment chargeert de Normandische ruiterij langs onze slagorde. Nadat deze zich terugtrekt, clasht hun infanterie tegen onze schildmuur. Terwijl onze kompagnons in de voorste linies met schild en bijl of zwaard de Normandiërs staande houden, zwaait Dave met beide handen een vervaarlijke daneaxe en tracht die in vijandelijke schilden te haken zodat ik met mijn speer openingen kan forceren. We geven geen milimeter terrein prijs en uiteindelijk trekken de Normandiërs zich terug. Willem werpt op dit punt zijn helm af om zijn troepen te tonen dat hij nog in leven is en hen weer in het gareel te krijgen.
Hetzelfde scenario herhaalt zich, maar deze keer heeft Barry echter een verrassing in petto. Nadat de cavalerie zich opnieuw terugtrekt krijgen we het signaal om hen te achtervolgden. De Normandische infanteristen in het centrum kijken stomverbaasd hoe 't Ierse regiment als enige 't slagveld oversteekt om hen te chargeren. Net op het moment dat we ten onder dreigen te gaan vervoegen we echter Braveheart gewijs hun rangen. Nu de Saksische schildwal danig verzwakt is geeft Willem zijn boogschutters het bevel om een nieuwe lading af te vuren. Deze keer met zoveel succes dat zelfs Godwinson getroffen wordt. Haroldus rex interfectus est!
Dit is het draaiboeksignaal voor de definitieve stormloop. De Saksen wijken en worden tot man-tegen-man gevechten gedwongen. Wanneer bovenarmen of -benen, borstkast of rug geraakt wordt moet men nu sneuvelen. Ik vecht schouder aan schouder met James. Hij strijdt met schild en bijl en tracht vijandelijke schilden los te haken, zodat ik door hun verdediging kan steken. Een Saksische huskarl wil een show opvoeren voor het publiek en weigert ten onder gaan nadat hij een speer van mij en kompagnon "Savage" vlak in de borst heeft gekregen. James is hem gaarne van dienst en timmert hem daarop vakkundig tegen de grond. Op dit punt is de schildwal volledig opgedoekt en resteren er slechts geïsoleerde verzetshaarden van huskarls. In tegenstelling tot wat het tapijt van Bayeux beweert sloegen deze niet op de vlucht, maar bleven deze elitekrijgers vechten tot we hen tot de laatste man over de kling gejaagd hebben. Glory, glory, what a hell of a way to die!
Meer dan 500 reenactors uit heel Europa waren samengekomen om de slag bij Hastings her op te voeren. Uit Engeland, Frankrijk, Duitsland, Nederland, België, Denemarken, ... Wanneer alle participerende landen voor het publiek worden afgeroepen krijgt Ierland echter de eerste vermelding. Die avond scharen we ons rond het kampvuur en laten de drank rijkelijk vloeien. Wanneer op een gegeven moment "Cockles en Mussels" ingezet wordt, waan ik me zowaar zelfs even op een cantus. Het is met een meer dan voldaan gevoel dat ik die nacht naar de tipi terugkeer. En met weinig protest van aanwezigen krijgt Mark deze keer een helm naar zijn snurkkop geslingerd.
"What have you been doing busy little bee?".
Having the time of my life, Joaquin!